چگونه ذهن ما می‌تواند به ما آسیب برساند – یا ما را شفا دهد؟

چند سال پیش، زنی که او را خانم S می‌نامیم، برای انجام آزمایش‌های معمولی به بیمارستان رفت. او مشکلی در دریچه‌ی قلب خود به نام تنگی دریچه‌ی سه لتی (Tricuspid Stenosis – TS) داشت و از شکلی خفیف از نارسایی احتقانی قلب رنج می‌برد. هیچ‌کدام از این مشکلات تهدیدکننده‌ی زندگی او محسوب نمی‌شدند.

پزشک معالج او، دکتر برنارد لون، او را معاینه کرد و مشکلی جدی پیدا نکرد. اما کمی بعد، یک پزشک دیگر همراه با گروهی از کارآموزان و دانشجویان سال آخر پزشکی، برای انجام معاینات معمول آموزشی نزد خانم S رفتند. در پایان این بازدید، آن پزشک در مقابل جمعیت – از جمله خود بیمار – اعلام کرد که او مبتلا به TS است.

از نظر پزشکی، TS مخفف تنگی دریچه‌ی سه لتی است، اما خانم S تصور کرد که این عبارت به معنی “وضعیت درحال مرگ (Terminal Situation)” است.

تنها چند ساعت بعد، حال خانم S به سرعت رو به وخامت گذاشت و علائمی از نارسایی شدید قلبی در او ظاهر شد – انگار او بدون هیچ تحلیل یا مقاومتی، این باور را پذیرفت که در حال مرگ است. دکتر لون تلاش کرد که اشتباه را برای او توضیح دهد، اما او اصلاً حاضر نبود چیزی بشنود. وضعیتش لحظه به لحظه وخیم‌تر شد و در همان روز جان خود را از دست داد.

پاسخ نوسبو چیست؟

داستان خانم S یک نمونه‌ی واقعی از پدیده‌ی نوسبو (Nocebo) است. نوسبو که در لاتین به معنی “من به تو آسیب خواهم رساند“ است، به این ایده اشاره دارد که افکار، احساسات و عواطف منفی می‌توانند نتایج منفی ایجاد کنند.

اما چرا خانم S جان خود را از دست داد؟ آیا ممکن است که او صرفاً با قدرت فکر خود، شرایطی را که در نهایت او را کشت، در بدنش ایجاد کرده باشد؟

چگونه ذهن، بدن را برنامه‌ریزی می‌کند؟

ما فقط افکار و ایده‌هایی را می‌پذیریم، باور می‌کنیم و تسلیمشان می‌شویم که برابر با حالت احساسی فعلی ما باشند. هنگامی که این کار را انجام می‌دهیم، سیستم عصبی خودمختار (Autonomic Nervous System) خود را برنامه‌ریزی می‌کنیم تا دقیقاً همان مواد شیمیایی و هورمون‌هایی را تولید کند که ژن‌های ما را فعال کرده و به نفع یا ضرر ما عمل می‌کنند.

به‌عنوان مثال، وقتی شخصی یک تشخیص پزشکی دریافت می‌کند، اگر این تشخیص باعث ترس شدید در او شود، ذهن او تنها افکاری را می‌پذیرد که با همان احساس ترس همتراز باشند. این دقیقاً همان اتفاقی است که برای خانم S رخ داد. او نمی‌توانست هیچ چیز دیگری را باور کند – حتی حقیقت را.

ذهن چگونه بدن را تغییر می‌دهد؟

ذهن خانم S بدن او را متقاعد کرد که در حال مرگ است. در نتیجه، سیستم عصبی خودمختار او محیط درونی بدنش را دقیقاً مانند یک بیمار در حال مرگ تنظیم کرد.

این پدیده را “تلقین‌پذیری (Suggestibility)” می‌نامیم.

تلقین‌پذیری یعنی زمانی که ما بدون هیچ تحلیل و مقاومتی، یک فکر یا محرک را بپذیریم، باور کنیم و به آن تسلیم شویم.

هرچه فرد تلقین‌پذیرتر باشد، کمتر تحلیل‌گر خواهد بود. برعکس، هرچه فرد بیشتر تحلیل کند، تلقین‌پذیری او کمتر خواهد بود.

ارتباط بین ذهن، ضمیر نیمه خودآگاه و بدن

سیستم عصبی خودمختار و ضمیر نیمه خودآگاه (Subconscious Mind) به یکدیگر متصل هستند.

سیستم عصبی خودمختار، تمام عملکردهای غیرارادی بدن مانند تنظیم دمای بدن، هضم غذا، قند خون، ضربان قلب و غیره را کنترل می‌کند. زمانی که خانم S کلمه‌ی TS را شنید، ذهن او بدون تحلیل، این فکر را مستقیماً به ضمیر نیمه خودآگاهش فرستاد، و ضمیر ناخودآگاه این اطلاعات را به سیستم عصبی خودمختار منتقل کرد. نتیجه؟ بدن او شروع به مردن کرد.

قدرت تلقین در یک آزمایش علمی

پدیده‌ی نوسبو همیشه منجر به مرگ نمی‌شود، اما می‌تواند اثرات فیزیکی شدیدی ایجاد کند.

در سال ۱۹۶۲، گروهی از پژوهشگران در ژاپن آزمایشی روی ۱۳ کودک که شدیداً به پیچک سمی (Poison Ivy) حساس بودند، انجام دادند.

• محققان یک برگ بی‌ضرر را روی ساعد هر کودک مالیدند، اما به آن‌ها گفتند که این برگ پیچک سمی است.
• سپس، محققان برگ واقعی پیچک سمی را روی ساعد دیگر آن‌ها مالیدند، اما گفتند که بی‌خطر است.

نتایج این آزمایش شگفت‌انگیز بود:

✅ همه‌ی کودکان در دستی که با برگ بی‌ضرر مالیده شده بود، دچار واکنش آلرژیک شدید (قرمزی و خارش) شدند!
✅ ۱۱ نفر از ۱۳ کودک که واقعاً در معرض پیچک سمی قرار گرفته بودند، هیچ واکنشی نشان ندادند!

این کودکان فقط با قدرت ذهن خود، واکنش‌های طبیعی بدنشان را تغییر دادند!

چگونه می‌توان از این قدرت برای شفای خود استفاده کرد؟

اما اگر ذهن ما می‌تواند به ما آسیب برساند، آیا می‌تواند در ما بهبودی ایجاد کند؟

✅ اگر به جای ترس یا خشم، حالتی از قدردانی، الهام و توانمندی ایجاد کنیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
✅ اگر بتوانیم این احساسات را به سطحی برسانیم که ذهن ما آن را باور کند، آیا می‌توانیم سیستم عصبی خودمختار خود را برای بهبود بدنمان بازبرنامه‌ریزی کنیم؟

در کارگاه‌های ما در سراسر جهان، افرادی با استفاده از همین اصول، خودشان را درمان کرده اند و زندگی‌شان را تغییر داده‌اند.

این روش را امتحان کنید و ببینید چه نتایجی برای شما به همراه دارد! 🚀