آنچه از حیوانات می‌توانیم بیاموزیم

تفاوت انسان‌ها و حیوانات در تجربه استرس

“وقتی به آن فکر می‌کنید، تفاوت واقعی بین حیوانات و خودمان این است که اگرچه هر دو استرس را تجربه می‌کنیم، انسان‌ها موقعیت‌های آسیب‌زا را دوباره تجربه و حتی پیش‌بینی می‌کنند.”

این نقل‌قول از کتاب اولم، Evolve Your Brain، اخیراً بحث‌های مفیدی را در صفحه فیسبوک من به‌وجود آورد. طبق وعده‌ای که داده بودم، قصد دارم این موضوع را برای شفاف‌سازی و درک بهتر توضیح دهم.

توانایی مغز انسان و چالش‌های آن

اجازه دهید با این نکته شروع کنم که هدف از این بخش، نشان دادن توانایی ما در ایجاد واقعیت با ذهن‌مان است. نئوکورتکس انسان یک ابزار شگفت‌انگیز است که به ما کمک می‌کند تا یاد بگیریم و به یاد بیاوریم. این توانایی در بیشتر مواقع مفید است. عملکردهای بالای مغز ما به ما این امکان را می‌دهد که کشفیات جدیدی انجام دهیم و رویدادهای گذشته را به یاد آوریم.

ضرر بزرگ مغز بزرگ انسان

معایب مغز بزرگ ما این است که ممکن است در گذشته گیر کنیم. پایگاه داده بزرگ اطلاعات ما، یک انبار از خاطرات پر از احساسات و عواطف است. به همین دلیل است که می‌توانیم با جزئیات شدید به یاد بیاوریم که چه زمانی از آن شغل اخراج شدیم. می‌توانیم تصویری ذهنی از آن لحظه بسازیم به‌طوری‌که همان شیمی مغزی را تولید کند، و وقتی این اتفاق می‌افتد، ما در حال زندگی در گذشته هستیم.معایب مغز بزرگ ما این است که ممکن است در گذشته گیر کنیم. پایگاه داده بزرگ اطلاعات ما، یک انبار از خاطرات پر از احساسات و عواطف است. به همین دلیل است که می‌توانیم با جزئیات شدید به یاد بیاوریم که چه زمانی از آن شغل اخراج شدیم. می‌توانیم تصویری ذهنی از آن لحظه بسازیم به‌طوری‌که همان شیمی مغزی را تولید کند، و وقتی این اتفاق می‌افتد، ما در حال زندگی در گذشته هستیم.

واکنش استرس در انسان و حیوانات

شاید شما هرگز اخراج نشده‌اید، اما قطعاً تجربه‌ای آسیب‌زا در زندگی‌تان داشته‌اید. چه اتفاقی برای شما می‌افتد وقتی که آن خاطره به سطح می‌آید؟ آیا تغییر در حالت روحی خود را حس می‌کنید؟ آیا بخشی از بدنتان شروع به تنش می‌کند؟ این پاسخ استرس بدن شماست که برای واکنش آماده می‌شود. شما بدن خود را به گونه‌ای شرطی کرده‌اید که به این رویداد به شکلی خاص واکنش نشان دهد و بدن شما در حال انجام آن چیزی است که به آن آموخته شده، حتی وقتی عامل استرس‌زا فیزیکی نیست.

تفاوت حافظه انسان و حیوانات در پردازش استرس

حیوانات نیز پاسخ استرسی دارند. با این حال، مغز آن‌ها نئوکورتکس بسیار کوچکتری دارد که حافظه را محدود می‌کند. به‌عنوان مثال، یک گوزن تنها چند ثانیه فرصت دارد تا تصمیم بگیرد که آیا باید از شکارچی فرار کند یا نه. پس از اینکه تصمیم گرفته شد و خطر از بین رفت، گوزن به حالت تعادل باز می‌گردد. گوزن شب را تاصبح به این گونه نمی‌گذراند که به طور مداوم نگران این باشد که شکارچی کی بازخواهد گشت یا اینکه چطور به‌طور معجزه‌آسا از مرگ فرار کرده است.

اگر شما صاحب حیوان خانگی هستید، احتمالاً چیزی مشابه را در گربه یا سگ خود مشاهده کرده‌اید زمانی که وقت غذا خوردن است. حیوان خانگی شما ممکن است تا زمانی که غذا برسد، میو میو یا واق واق کند، اما به محض اینکه غذا رسید، حیوان شروع به خوردن می‌کند و آنقدر مشغول لذت بردن از لحظه حال است که به هیچ‌وجه نگران نیست که وعده غذایی بعدی کی یا کجا خواهد رسید.

درس‌هایی که می‌توانیم از حیوانات بگیریم

ما می‌توانیم از حیوانات یک درس مهم بیاموزیم. توانایی حرکت به جلو، چیزی است که انسان‌ها در آن مشکل دارند. ما نه تنها روی رویدادهای گذشته تمرکز می‌کنیم، بلکه انتظارات خود را به آینده پروژه می‌کنیم. بیایید از مثال یک قرار ملاقات اول استفاده کنیم. شما قبلاً طرد شده‌اید اما یک دوست خوب شما را با شخصی آشنا می‌کند، بنابراین تصمیم می‌گیرید امتحان کنید. شما موافقت می‌کنید که در یک رستوران ملاقات کنید و در طول مسیر به روابط و تجربیات منفی گذشته خود فکر می‌کنید که احساسات و افکار منفی را به همراه می‌آورد. خیلی زود، شما در حال فکر کردن به تمام روش‌هایی هستید که این قرار ممکن است فاجعه‌آمیز باشد و وقتی آنطور که فکر می‌کردید تمام می‌شود، تعجب نمی‌کنید! و البته، واقعاً باور دارید که شما هیچ نقشی در نتیجه نداشتید.

چگونه می‌توانیم از گذشته و آینده رهایی یابیم؟

این گفته به این معنا نیست که فکر کردن به گذشته یا آینده ایده‌ی بدی است. نکته‌ای که مهم است این است که چگونه با خودمان برخورد می‌کنیم. ما باید از ظرفیت خود برای یادگیری و به یاد آوردن به روش‌های مختلف استفاده کنیم. وقتی نتوا‌نیم بزرگتر از آنچه احساس می‌کنیم فکر کنیم، وقت آن رسیده که تغییر کنیم. تغییر با غلبه بر عادات، رفتارها و احساسات قدیمی که باعث می‌شوند در گذشته زندگی کنیم شروع می‌شود و در نتیجه این گذشته است که در نهایت تبدیل به آینده‌مان می‌شود. به نوعی، ما باید بیشتر شبیه سگ‌ها و گربه‌ها شویم و امکان‌ها را بدون نگرانی از گذشته یا آینده بپذیریم و فقط در لحظه حال راضی باشیم!